Je vermoeidheid te lijf en Pijn & het brein - boeken door Annemarieke Fleming
Introductie
Annemarieke Fleming raakte zelf in 2020 besmet met covid, nog voor de eerste lockdown, en ontwikkelde een roller coaster ride aan langdurige covid klachten in de daaropvolgende weken en maanden. Inclusief koorts na lichte inspanning en het gevoel elk moment te kunnen flauwvallen, uren achtereen. Als ervaringsdeskundige zette zij nu bij zichzelf de methode Opbouw van Reserves in, waarvan zij sinds 2002 als gezondheidszorgpsycholoog in de multidisciplinaire ALK*- en pijnrevalidatie al bij honderden patiënten goed resultaat had gezien.
Aanhoudende vermoeidheid is een groot individueel en maatschappelijk probleem, dat veel voorkomt bij post covid syndroom, astma en copd, en ook bij auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis (reuma), MS, diabetes type 1, de ziekte van Crohn en sarcoïdose. Chronische vermoeidheid komt eveneens vaak voor na behandeling voor kanker, o.a. geassocieerd met de term chemobrein (mentale of cognitieve vermoeidheid), en bij aandoeningen zoals lymfoedeem ontwikkeld als nasleep van borstkanker.
Ook bij hart- en vaatziekten, schildklierontregeling (hypothyreoïdie) en neurologische beelden zoals epilepsie en parkinson zijn mensen vaak constant moe. Aanhoudende vermoeidheid komt daarnaast veel voor bij mensen met migraine, lipoedeem, pds of prikkelbaredarmsyndroom, fibromyalgie (gegeneraliseerde of wijdverspreide pijn), rugpijn, en whiplash klachten.
Met haar boek Je vermoeidheid te lijf en deze website www.annemariekefleming.com wil Annemarieke haar steentje bijdragen aan het verminderen van vermoeidheid en de opbouw van reserves bij genoemde (en andere) ziektebeelden.
De beschreven methode blijkt volgens berichten en recensies daarover vanuit deze doelgroep ook goed inzetbaar in de behandeling van burnout, een groeiend, welhaast collectieve proporties aannemend probleem in onze 24/7 samenleving.
Vanuit de ME/CVS groep zijn de reacties wisselend: van uiterst positief, 'de sleutel uit de kerker van mijn vermoeidheid' tot averechts effect. Dit laatste lijkt met name op te kunnen treden wanneer niet alleen bewegen maar ook een zittende houding inspanningsintolerantie met zich meebrengt, en men om deze reden langere tijd het etmaal voornamelijk liggend heeft doorgebracht. Advies bij PEM: overleg met de behandelend arts over de inzet van de Opbouw van Reserves methode.
*ALK: afkorting voor Aanhoudende Lichamelijke Klachten
Beschikbaar als paperback, e-book, luisterboek
Je vermoeidheid te lijf is te koop bij je boekhandel en via alle gangbare kanalen online te bestellen
(295 bladzijden, kleurendruk, 100 illustraties, lay-out afgestemd op de vermoeide lezer)
Gepubliceerd mei 2022; 10e druk 2025, totaal 19.500 exemplaren
Naast de papieren versie is er ook een eBook versie beschikbaar
Luisterboek versie:
π
π π«ππ§π’π€πππππππ π©π π‘πππ nu ook beschikbaar is als πΉππΆπππ²πΏπ―πΌπ²πΈ ππ π π£ Hiermee is het verzoek van velen gehonoreerd door Uitgeverij Fontaine - waardoor het boek nu ook toegankelijk is voor mensen die nog te moe zijn om te lezen. En voor wie het simpelweg prettiger vindt om bijvoorbeeld in OV, auto of tijdens een wandeling een boek te beluisteren.
Professioneel ingesproken door Judith Amsenga; klik via een van de links op 'fragment' π
Beschikbaar op Spotify - gratis bij Premium abonnement (12 uur luisteren naar audiobooks per maand inbegrepen)
https://www.spotify.com/nl/audiobooks/
Los aan te schaffen via Luisterrijk (€ 9,99): www.luisterrijk.nl/luisterboek/97894640427
Via abonnement bij Storytel: https://www.storytel.com/be/books/je-vermoeidheid-te-lijf-na-covid-en-kanker-en-bij-chronische-aandoeningen-2541793
Online training
- 'Minder moe, meer energie' in samenwerking met Psychologie Magazine: www.psychologiemagazine.nl/moe
'Duidelijke uitleg, fijne podcasts om naar te luisteren, en praktische tips om mee aan de slag te gaan. Ik zou deze training aanbevelen vanwege de combinatie van theorie en praktische tips.' - Cindy Kerklingh
'Een belangrijk inzicht uit de training vond ik de functie van "de stofjes" en de invloed ervan op je welbevinden, het besef dat je dat mechanisme kunt beïnvloeden.' - Rob
Apps
'Opbouw van Reserves' app:
- voor digitale metingen en gemakkelijke berekeningen behorend bij de methode zoals beschreven in hoofdstuk 4 van Je vermoeidheid te lijf, beschikbaar voor € 0,99 in de app store, voor zowel Android als Apple (maker is Stateless / Robert Pauw, en initiator ergotherapeut Jochen Bilderbeek)
'Untire Now' app:
- zelfzorg app, met o.a. het te volgen thema 'Opbouw van reserves', die door (ex-)kankerpatienten kosteloos kan worden aangeschaft via de app store van www.kanker.nl - mogelijk gemaakt door de organisaties KWF, IKNL en Kanker.nl
- artikel hierover: https://www.vgz.nl/gezond-leven/vermoeidheid-bij-kanker/energie-opbouwen#fleming
'RecoverE' app:
- zelfzorg app, gemaakt door Niels Aust als hulpmiddel voor zijn vrouw tijdens haar herstel na kankerbehandelingen. Zij wilde de OR-methode proberen, waarbij de app haar hielp en helpt met een eenvoudige timer en inzichtelijke statistieken. Op deze manier bouwt zij haar reserves op. De app is gratis te gebruiken (voorlopig alleen voor iPhone).
Artikelen, interviews, recensies en blogs
'Moe? Matje mee naar het werk', artikel pp. 93-95
Psychologie Magazine 03/2026
'Elke werkdag een kwartier de ogen dicht', artikel door Daphne van Dijk
FD (Financieel Dagblad) 19 januari 2026
Naast papieren krant ook online: https://fd.nl/samenleving/1583646/elke-werkdag-een-kwartier-de-ogen-dicht
'Waarom voelen we ons moe en futloos en wat doe je eraan?'
https://www.flowmagazine.nl/mental-health/chronische-vermoeidheid-wat-doe-je-eraan
'Weniger erschöpft' - interview met Annemarieke Fleming
FLOW Magazine 5 / 2025 (Duitstalige editie), pp 112-115 [geen digitale link voorhanden]
'Rustig aan', artikel door Marije de Jong met input en interview Annemarieke Fleming, pp. 58-61
RADAR+ Gezond, nummer 5, okt/nov 2024 (tijdschrift)
Wij doen - Covid-19 ervaringsverhalen, Vincent Hartog over Je vermoeidheid te lijf, 5 februari 2024
https://wij-doen.com/ervaringsverhalen-vincent-hartog/
'Wat te doen als je elke dag moe wakker wordt?'
FLOW Magazine 2024
https://www.flowmagazine.nl/mental-health/moe-wakker-worden-met-een-lege-batterij
Interview met Annemarieke Fleming: 'Samenspel tussen lichaam en geest'
GZ-Psychologie (vakblad voor gezondheidszorgpsychologen), #6/2023
https://www.gzpsychologie.nl/magazine/gz-psychologie-nummer-6-2023/
Psychologie Magazine, hoofdartikel # 7 - juni 2022
https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/annemarieke-fleming-interview/
interview 'Tussen je oren' met Annemarieke Fleming en Andrea Evers
Saar Magazine Gezondheidsspecial juli 2024, pp 150 - 161
https://www.saarmagazine.nl/gezondheid/
My burnout's Wisdom, 30 mei 2023 - 'Opbouwen van Reserves, my holy grail' door Merel
https://myburnoutswisdom.substack.com/p/opbouwen-reserves
'Tijd voor een Inemuri' door Silvia Boonman
O2 Vakblad voor de Oedeem- & oncologiefysiotherapeut, jaargang 26 / Nr 1 - 2023, p. 6 - 10
[geen digitale link voorhanden]
'Moe zijn is geen excuus! (of wel?)' door Lieve van de Velde
De Standaard, 18 januari 2023
https://www.standaard.be/cnt/dmf20230118_98390914
AD, 3 augustus 2022
'Rustig aan hé', artikel door Joanne Wienen [geen digitale link voorhanden]
&C The Magazine #9 - 17 augustus 2022
Plus Online
https://www.plusonline.nl/gezondheid/waarom-je-iedere-dag-even-moet-gaan-liggen
Ergotherapie Nederland Magazine 2022 # 4, p. 50
[geen digitale link voorhanden; scan leesbaar in LinkedIn post Annemarieke Fleming dd 14 april 2023]
https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/wat-ons-moe-maakt-op-het-werk/
https://www.psychologiemagazine.nl/stuur-je-rustfoto-in-en-win/
Medisch Contact
https://www.medischcontact.nl/nieuws/boeken-en-films/media-en-cultuur/je-vermoeidheid-te-lijf.htm
ALK nieuws - nieuws rondom Aanhoudende Lichamelijke Klachten
PostCovidNL - Mariëlle (zowel schrijver als illustrator van recensie)
https://www.postcovidnl.nl/nieuws/boekrecensie-van-marielle-je-vermoeidheid-te-lijf
PostCovidNL - YaΔmur
https://www.postcovidnl.nl/gesprek/boekentip
PostCovidNL - Annabelle
https://www.postcovidnl.nl/gesprek/or-methode-bij-vermoeidheid
Revant revalidatie Breda - Kristel van Kollenburg
https://www.revant.nl/covid-19-revalidatie-ervaringsverhaal-kristel-van-kollenburg/
Oncologie Oedeem Fysiotherapie Almelo, ervaringsdeskundige onder kopje 'Actueel'
https://oofa.nl/vermoeidheid-te-lijf/
KankerNL - Anke1970
Marlies Jansen
'Wat te doen tegen die gruwelijke vermoeidheid? 12 tips van 3 experts'
https://magazine.darmkanker.nl/2023-02/#wat-te-doen-tegen-die-gruwelijke-vermoeidheid
Anne van Gils (arts en psychotherapeut)
https://lichaaminzicht.nl/boekrecensie-je-vermoeidheid-te-lijf/
Marianne Nijnuis, Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN)
https://www.nvn.nl/nieuws/je-vermoeidheid-te-lijf/
https://www.nvn.nl/publicaties/persoonlijke-verhalen/je-vermoeidheid-te-lijf/
MEdium (#4, 2023) ME/CVS Nederland
Recensie door Myrthe: “een leesbaar boek met veel praktische tips om enige energiereserve op te bouwen.”
https://mecvs.nl/medium/m2023/
Recensie door Annelies Gramsma, 13 december 2023, 'Nuttig bij ME/CVS? Of toch maar beter niet?
https://www.hebban.nl/recensie/annelies-gramsma-over-je-vermoeidheid-te-lijf
Marian Bruijnzeels, Autisme & Gezondheid
https://www.autisme-en-gezondheid.com/boeken/je-vermoeidheid-te-lijf-annemarieke-fleming
Margôt van Stee, arbeidspsycholoog / mindfulnesstrainer
https://margotvanstee.nl/het-zesde-uur/
Wendy Blogt
https://www.wendyblogt.nl/boekrecensie-je-vermoeidheid-te-lijf-annemarieke-fleming
Goed eten Gezond leven [Vanessa & Jenny]
Verder zijn er veel beoordelingen door ervaringsdeskundige lezers te vinden op Bol.com:
https://www.bol.com/nl/nl/f/je-vermoeidheid-te-lijf/9300000062914895/
Idem op Storytel: https://www.storytel.com/be/books/je-vermoeidheid-te-lijf-na-covid-en-kanker-en-bij-chronische-aandoeningen-2541793
Audio: radio en podcasts
NPO1, Spraakmakers, 14 juli 2022
De Podcast Psycholoog, aflevering 34 (augustus 2022)
https://www.depodcastpsycholoog.nl/seizoen-5/minderpijnenmoeheid
Saar Magazine Gezondheidsspecial 2024 (podcast Annemarieke Fleming via scannen van QR code op pagina 154)
https://www.saarmagazine.nl/gezondheid/ (keuze uit losse special of abonnement)
